Türkiye'de Çocuklar İçin Aile İkamet İzni: Ebeveyn Rehberi

Türkiye'de yasal olarak ikamet eden pek çok yabancı, zamanla çocuklarını yanına almak ister. İyi haber şu: Türk vatandaşı, mavi kartlı ya da geçerli bir ikamet izni sahibi olan yabancılar, küçük ve bağımlı çocukları için aile ikamet izni başvurusunda bulunabilir. Bu izin, kısa dönem ikamet izninden ayrı bir kategoridir ve doğrudan aile birleşimini desteklemek amacıyla düzenlenmiştir.

Başvurudan önce hangi koşulların arandığını ve hangi belgelerin gerektiğini bilmek, red kararlarının önüne geçmek için kritik öneme sahiptir.

Destekleyici Kimler Olabilir?

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun (YUKK) 34. maddesi kapsamında, çocukları için aile ikamet izni talep edebilecek kişiler şunlardır:

• Türk vatandaşları
• Mavi kart sahipleri (5901 sayılı Kanun'un 28. maddesi kapsamındakiler — Türk vatandaşlığından çıkmış ancak belirli medeni hakları korunan yabancılar)
• Geçerli herhangi bir ikamet izni bulunan yabancılar — kısa dönem, uzun dönem, öğrenci ya da diğer türden izinler dahil
• Mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahipleri

Türk vatandaşıyla evli olmak bu izin için ön koşul değildir. Kendi adına geçerli bir ikamet izni bulunan herhangi bir yabancı, bu yol üzerinden çocuğunu Türkiye'ye getirebilir.

Hangi Çocuklar Kapsama Giriyor?

YUKK m. 34(1) iki grubu kapsıyor:

Ergin olmayan çocuklar: 18 yaşını doldurmamış, bekar çocuklar bu kapsamda değerlendirilir. Destekleyicinin kendi çocukları ya da eşinin çocukları dahildir.

Bağımlı çocuklar: 18 yaşını doldurmuş ancak sağlık durumu ya da engellilik nedeniyle geçimini kendi başına sağlayamayanlar da kapsama girebilir. Bağımlılık durumunun belgelenmiş olması gerekir.

Önceki ilişkilerden olan çocuklar ve üvey çocuklar da bu izne dahil olabilir; ancak hukuki ilişkinin resmi belgelerle ispatlanması şarttır.

Destekleyicinin Taşıması Gereken Koşullar

Göç İdaresi Müdürlüğü, başvuru dosyasını titizlikle inceler. YUKK m. 35 uyarınca destekleyicide aranan koşullar şunlardır:

Yeterli gelir: Destekleyicinin aylık gelirinin toplamı, asgari ücretten az olamaz. Ayrıca her bir aile ferdi başına düşen pay, asgari ücretin üçte birinin altına inemez. Desteklenecek çocuk sayısı arttıkça, gereken gelir eşiği de yükselir.

Uygun konut ve sağlık sigortası: Konutun genel sağlık ve güvenlik standartlarını karşılaması gerekir. Destekleyicinin, başvuruyu yapan çocuklar dahil tüm aile fertlerini kapsayan bir sağlık sigortası yaptırması zorunludur. Bu konuyu ayrıntılı ele alan ikamet izni sağlık sigortası rehberimize başvurabilirsiniz.

Temiz adli sicil: Destekleyicinin, başvuru tarihinden önceki beş yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan hüküm giymemiş olduğunu adli sicil belgesiyle kanıtlaması gerekir. Bu yükümlülük destekleyiciye aittir, çocuğa değil.

En az bir yıl Türkiye'de ikamet: Destekleyicinin, başvurudan önce Türkiye'de en az bir yıl geçerli bir ikamet izniyle yaşamış olması şarttır. Önemli bir istisna: Çalışma izni veya bilimsel araştırma izni bulunanlar, mavi kart sahipleri ve Türk vatandaşıyla evli olan yabancılar bu bir yıllık koşuldan muaftır.

Adres kaydı: Destekleyicinin adres kayıt sistemine kayıtlı olması gerekir.

Müşterek Velayette Diğer Ebeveynin Onayı

YUKK m. 34(3) uyarınca, çocuğun diğer ebeveyninin Türkiye dışında olması ve müşterek velayet hakkına sahip bulunması hâlinde, bu ebeveynin yazılı muvafakatinin alınması zorunludur. Bu koşul, çocuğun menfaatini güvence altına almayı amaçlar.

Yurt dışında yaşayan ve ilişkisi iyi olmayan bir ebeveynden onay almak zaman alabilir. Başvurudan önce bu sürecin planlanması, gereksiz gecikmelerden kaçınmak açısından büyük önem taşır.

Aile İkamet İzni Çocuğa Ne Sağlar?

Aile ikamet izni bulunan bir çocuk, Türkiye'de somut haklardan yararlanır:

• Okul hakkı: YUKK m. 34(4) gereği, aile ikamet iznine sahip çocuklar, ayrıca öğrenci ikamet izni almaksızın ilk ve orta öğretim kurumlarında eğitim görebilir. Bu hak, 18 yaşa kadar geçerliliğini korur.
• Yasal ikamet: İzin her defasında en fazla üç yıl için verilir; ancak hiçbir koşulda destekleyicinin ikamet izninin süresini aşamaz.
• Yenileme imkânı: Destekleyicinin koşulları karşıladığı sürece izin yenilenebilir.

Antalya'da bu yolu kullanan yabancı aileler, belgeler tamamlandığında çocukların kısa sürede okula kayıt yaptırabildiklerini belirtmektedir.

Çocuk 18 Yaşına Geldiğinde Ne Olur?

18 yaşa girmek, Türkiye'deki ikamet hakkının otomatik olarak sona ermesi anlamına gelmez. YUKK m. 34(5) uyarınca, en az üç yıl süreyle aile ikamet izniyle Türkiye'de kalmış olan genç, 18 yaşını tamamladığında talep üzerine iznini kısa dönem ikamet iznine dönüştürebilir. Böylece genç, ebeveyni üzerinden değil, kendi adına bağımsız bir statüde Türkiye'de kalmayı sürdürebilir.

Dönüşüm başvurusu yapılmaz ve aile izni 18. yaşta sona ererse, gencin ya Türkiye'den çıkması ya da farklı bir izin türü için sıfırdan başvurması gerekir.

İznin Reddedilebileceği veya İptal Edilebileceği Durumlar

YUKK m. 36 kapsamında Göç İdaresi, çocuğun aile ikamet iznini vermeyebilir, iptal edebilir ya da uzatmayabilir:

• Destekleyicinin gelir, konut veya sigorta koşulları ortadan kalktığında
• Destekleyicinin ikamet izni sona erdiğinde ya da iptal edildiğinde
• Destekleyici hakkında geçerli bir sınır dışı etme veya Türkiye'ye giriş yasağı kararı bulunduğunda
• İznin aile birlikteliği dışında başka amaçlarla kullanıldığının tespit edildiğinde

Türk idare mahkemelerinin içtihadına göre, Göç İdaresi'nin belirlediği süre içinde istenilen belgeler sunulmazsa başvurunun reddedilmesi hukuken zorunlu hale gelmektedir. Bu nedenle evrak taleplerine zamanında yanıt vermek büyük önem taşır.

Türk vatandaşıyla evli olan yabancılara tanınan aile ikamet izni uygulamasını ele alan ayrı rehberimize de başvurabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Yalnızca kısa dönem ikamet iznin varsa başvurabilir misin?

Evet. YUKK m. 34(1) kapsamında, kısa dönem dahil her türlü geçerli Türkiye ikamet izni destekleyicilik için yeterlidir.

S: Çocuğun Türk okuluna gitmek için ayrıca öğrenci ikamet iznine ihtiyacı var mı?

Hayır. Aile ikamet izni, 18 yaşına kadar ilk ve orta öğretim kurumlarına kaydolma hakkını doğrudan tanır; ayrıca öğrenci izni gerekmez.

S: Diğer ebeveyn onay vermiyorsa ne yapılabilir?

Müşterek velayet varsa ve yurt dışındaki ebeveyn onay vermiyorsa başvuru idari engele takılır. Velayet meselesinin, bir Türk aile mahkemesi aracılığıyla ya da uygulanabilir uluslararası mekanizmalar çerçevesinde çözüme kavuşturulması gerekir.

S: Destekleyici Türkiye'den ayrılırsa çocuğun izni ne olur?

Çocuğun izni doğrudan destekleyicinin statüsüne bağlıdır. Destekleyicinin ikamet izni iptal edilir ya da yenilenmezse, çocuğun izni de iptal edilebilir. Bu durumda çocuğun bağımsız bir izin türüne geçmesi ya da Türkiye'den ayrılması gerekir.

S: Üvey çocuk da bu kapsama giriyor mu?

Evet. Kanun, destekleyicinin eşinin çocuklarını da açıkça kapsamaktadır. Hukuki ilişkinin evlilik cüzdanı ve çocuğun resmi belgesiyle ispatlanması yeterlidir.

Mona Hukuk Nasıl Yardımcı Olabilir

Çocuklar için aile ikamet izni başvurusu; gelir belgelerinin hazırlanması, sağlık sigortasının düzenlenmesi, yabancı ebeveynden onay alınması ve belgelerin süresi içinde teslim edilmesi gibi birden fazla adımı kapsar. Eksik ya da hatalı belgeler red kararına yol açar. Hukuk büromuz, Antalya'da yabancı ebeveynlere uygunluk değerlendirmesinden dosya derlemeye, olası red halinde itiraz sürecine kadar her aşamada destek sağlamaktadır.

Antalya'da bir danışmanlık randevusu almak için contact@monahukuk.com adresinden bize yazabilir veya +90 (242) 606 14 32 numarasını arayabilirsiniz.