Hukuk Bülteni
Hukuki Haberler — 1 Haziran 2026: AYM CMK İptali, Tahkim Reformu
Yayımlandı 1 Haziran 2026·6 dk okuma
1 Haziran 2026 hukuk gündeminin en kritik gelişmesi, Anayasa Mahkemesi'nin dijital delil toplamada temel yasal dayanak olan CMK 134. maddesini iptal etmesiydi. Bu karar, ceza yargılamasında kayda değer bir yasal boşluk yaratırken Adalet Bakanlığı'nın ticari uyuşmazlıklar için tahkim dairesi kurması, e-Duruşma sisteminin genişlemesi ve UYAP portal giriş değişikliği gündemdeki diğer önemli gelişmeler oldu.
Hukukçunun Gündemi
Adalet Bakanlığı Tahkim Daire Başkanlığı Kurdu: Ticari Uyuşmazlıklar Hızlanacak
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Tahkim Daire Başkanlığı kuruldu. Kuruluşun amacı, ticari uyuşmazlıkların yargı dışı yollarla daha hızlı ve etkin çözülmesini sağlamaktır.
Tahkim (arbitration); tarafların anlaşmazlığı devlet mahkemeleri yerine bağımsız hakemlere götürmesini öngören, özellikle ticaret ve yatırım hukukunda yaygın bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Türkiye, uluslararası tahkim alanında uzun süredir kurumsal altyapı ve tanınma-tenfiz mekanizmaları açısından geliştirilmeye çalışılmaktadır.
Adalet Bakanlığı bünyesinde bir tahkim biriminin oluşturulması; devlet ile özel sektör arasındaki uyuşmazlıklarda, kamu ihaleleri ve yatırım anlaşmazlıklarında kurumsal bir muhatap ortaya çıkması anlamına geliyor. Şirket avukatları ve uluslararası tahkim pratiğiyle ilgilenen hukukçular için daire başkanlığının yetki ve uygulama alanı önümüzdeki dönemde belirleyici olacak.
e-Duruşma Sistemi BAM'lara Genişliyor: İstinaf Aşamasına Uzaktan Katılım
Adalet Bakanı Akın Gürlek, e-Duruşma uygulamasının ilk derece mahkemelerinin ardından BAM (Bölge Adliye Mahkemesi) düzeyinde de hayata geçirileceğini açıkladı.
e-Duruşma, tarafların fiziksel olarak mahkeme salonunda hazır bulunmaksızın duruşmalara uzaktan katılmasına imkân tanıyan sistemdir. Türkiye'de COVID-19 döneminde hız kazanan bu uygulama önce ilk derece mahkemelerinde yaygınlaştı. BAM, istinaf aşamasını kapsadığından bu genişleme özellikle itiraz süreçlerini avukatlar açısından daha pratik hâle getirecek.
Seyahat maliyeti ve zaman kayıplarını azaltacak bu adım, çok şubeli bürolar ve coğrafi dağılımı geniş müvekkilleri olan avukatlar için önemli bir kolaylık. Sisteme dahil olacak BAM'ların hangi tarihe kadar uygulamaya geçeceği henüz netlik kazanmadı.
Standart Teminat Mektubu Şablonları UYAP'a Entegre Edildi
Adalet Bakanlığı ile Türkiye Bankalar Birliği iş birliğiyle hazırlanan standart teminat mektubu şablonları UYAP sistemine entegrasyona hazır hâle getirildi.
Teminat mektubu (banka teminat mektubu); alacaklının talep etmesi hâlinde bankanın borçlu adına ödeme garantisi verdiği belgedir. Mahkeme süreçlerinde ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir ve dava güvencesi olarak sıkça kullanılır. Standart şablon uygulaması, hem avukatların banka ile yazışmalarını kolaylaştıracak hem de mahkemelerin mektup içeriğini denetleme yükünü azaltacak.
Kamulaştırma Bedellerinin Takibi VakıfBank ile Merkezileşiyor
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri GM ile VakıfBank arasında varılan iş birliği neticesinde, kamulaştırma davalarında mahkemece belirlenerek hak sahibi adına bankaya yatırılan kamulaştırma bedellerinin merkezi bir sistemde toplanması planlanıyor. Müzekkere şablonlarının UYAP'a entegre edilmesine yönelik teknik çalışmalar sürüyor.
Kamulaştırma bedeli, devletin mülkiyet hakkı sahibinden kamusal kullanım için el koyduğu taşınmaz karşılığında ödemek zorunda olduğu tazminattır. Davalı tarafın erişemediği ya da anlaşmazlık sürdüğü durumlarda tutar bankaya depo edilir. Merkezi takip sistemi, bedellerine zamanında ulaşmak isteyen hak sahipleri ve kamulaştırma davalarını takip eden avukatlar için süreç şeffaflığını artıracak.
UYAP Avukat Portal Girişi Değişti: Arksigner 1 Haziran'dan İtibaren Kapatıldı
Kayseri Barosu, 1 Haziran 2026 Pazartesi itibarıyla UYAP Avukat Portal'a girişlerin yalnızca iki kanal üzerinden yapılabileceğini duyurdu:
- Adalet E-imza Uygulaması
- E-Devlet ile Giriş
"UYAP E-imza ile Giriş" adıyla bilinen Arksigner yazılımını kullanan giriş kanalı bu tarihten itibaren kapatıldı. Portal kullanıcılarının henüz geçiş yapmamışsa iki desteklenen yöntemden birine geçmesi gerekiyor.
Meclis
"Terörsüz Türkiye" Süreci: Bayram Sonrasında Yeni Bir Yasa Taslağı Geliyor
DEM Partili TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında yeni bir yasa hazırlığı içinde olunduğunu ve bayram sonrasında bu yasa taslağının gündeme geleceğini açıkladı.
"Terörsüz Türkiye" başlığıyla yürütülen süreç, terörle mücadele mevzuatı ile silahlı örgüt üyeliğine ilişkin yargılama kriterlerinde köklü değişiklikleri kapsaması bekleniyor. Bu düzenlemeler, başta terör suçlamalarıyla yargılanan sanıklar ve onları temsil eden avukatlar olmak üzere geniş bir hukuki alanı doğrudan etkileyecek.
AYM Kararları
AYM CMK 134. Maddesini İptal Etti: Dijital Aramada Yeni Yasal Boşluk
Anayasa Mahkemesi, 5271 sayılı CMK'nın "Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerde Arama, Kopyalama ve Elkoyma" başlıklı 134. maddesini iptal etti.
Eski durum: CMK 134, savcılık ya da mahkeme kararıyla şüphelinin bilgisayar ve dijital depolama ortamlarının aranmasına, içeriklerin kopyalanmasına ve delil olarak el konulmasına olanak tanıyordu. Ekonomik suçlardan terör davalarına kadar pek çok modern ceza yargılamasının dijital delil ayağı bu maddeye dayanıyordu.
Karar: AYM, söz konusu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmetti. İptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte 134. madde yürürlükten kalktı.
Pratikte önemi: Yürürlükte bir yasal dayanak bulunmaksızın, kolluk kuvvetlerinin mahkeme kararıyla dahi dijital arama yapması hukuken tartışmalı hâle geliyor. Devam eden davalarda, 134. madde kapsamında elde edilmiş dijital delillerin hukuka aykırı sayılıp sayılmayacağı savunma avukatlarının gündemine girecek. TBMM'nin bu boşluğu kapatacak yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 9. HD: AYM Süreci Boyunca Zamanaşımı İşlemez
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (E. 2025/6650, K. 2025/9689, 09.12.2025):
AYM'ye bireysel başvuru ile AYM'nin kararı sonrasında yeniden yargılamaya başlandığı tarihler arasında zamanaşımı süresi işlemez.
Hukuki bağlam: Bir işçi ya da davacı, hak ihlali gerekçesiyle AYM'ye bireysel başvuruda bulunduğunda yargılama süreci askıya alınmış hâle geliyor. AYM'nin ihlal tespit etmesi ve yeniden yargılamaya karar vermesi hâlinde, aradan geçen süreyle ilgili alacakların zamanaşımına girip girmediği tartışılıyordu.
Pratikte önemi: Yargıtay, AYM sürecindeki "bekleme dönemini" zamanaşımı hesabından açıkça dışladı. İş Hukukunda uzun süren AYM bireysel başvuru süreçlerinden geçmiş çalışanlar açısından bu karar, zamanaşımı savunmasının bu dönemi kapsayamayacağı anlamına geliyor.
Yargıtay 12. HD: Muvazaalı İcra Takibini Durdurmak için İhtiyati Tedbir Şarttır
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi (E. 2025/6061, K. 2026/311, 21.01.2026):
Muvazaalı olduğu iddia edilen icra takibinin iptali isteminde uygulanacak hukuki tedbir ihtiyati tedbirdir. Muvazaalı icra takibi ve bu takibe bağlı satış işlemleri ihtiyati tedbir kararıyla durdurulmalıdır.
Hukuki bağlam: Muvazaa; tarafların gerçek iradeleriyle örtüşmeyen, aldatma amacı taşıyan işlemlerdir. İcra hukukunda muvazaalı takip, gerçek olmayan bir alacak üzerinden borçlunun mallarına el konulması girişimi olarak ortaya çıkabilir. Böyle durumlarda hangi geçici hukuki koruma mekanizmasının uygulanacağı tartışılıyordu.
Pratikte önemi: Yargıtay, geçici hukuki koruma türünü açıkça ihtiyati tedbir olarak belirledi. Bu, muvazaalı icranın iptali davasında hem takibi hem de satış işlemlerini durduran ihtiyati tedbir talep edilebileceği anlamına geliyor. İcra-iflas davalarında bu ayrım pratik açıdan belirleyicidir.
Yargıtay 4. HD: Arabuluculuğa Başvurmak KTK Yazılı Başvuru Şartını Karşılar
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (E. 2024/7247, K. 2024/7656, 12.09.2024):
Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmadan arabuluculuk başvurusunda bulunulması hâlinde, KTK m. 97 uyarınca sigorta şirketine yazılı başvuruya ilişkin dava şartının da yerine getirildiğinin kabulü gerekir.
Hukuki bağlam: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi, trafik kazası tazminat davalarında öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmasını dava şartı olarak öngörüyor. Zorunlu arabuluculuğa geçilmesiyle birlikte, önceden bu yazılı başvuruyu yapmaksızın doğrudan arabulucuya başvuran davacılar usul yönünden ret riskiyle karşılaşıyordu.
Pratikte önemi: Yargıtay, arabuluculuk başvurusunu KTK 97. maddesi kapsamındaki yazılı başvuruya eşdeğer saydı. Sigortaya ayrıca yazılı bildirimde bulunmaksızın doğrudan arabuluculuğa giden trafik kazası mağdurları için dava şartı eksikliği iddiası artık geçerli olmayacak.
Yargıtay 9. HD: Zamanaşımına Uğrayan Fazla Mesai Kıdem Tazminatını Engellemez
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (E. 2025/3410, K. 2025/4040, 05.05.2025):
Personelin haklı fesih gerekçesi olarak ileri sürdüğü fazla mesai ve UBGT alacakları zamanaşımına uğramış olsa dahi, bu durum işçinin kıdem tazminatına hak kazanmasına engel teşkil etmez.
Hukuki bağlam: İş Kanunu'na göre işçi, işverenin fazla mesai ve ulusal bayram-genel tatil (UBGT) ücretlerini ödememesi hâlinde iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolması, bu alacakların dava yoluyla tahsilini engeller.
Pratikte önemi: İşveren, "fazla mesai alacağı zamanaşımına uğradı, dolayısıyla haklı fesih gerekçesi olamaz" savunmasıyla kıdem tazminatından kaçınmaya çalışabilirdi. Yargıtay bu savunmayı reddetti: alacağın tahsil edilememesi ile o alacağın varlığına dayanan fesih hakkı birbirinden ayrıdır. Kıdem tazminatı davalarında sıkça gündeme gelen bu savunmaya karşı işçi avukatlarının başvurabileceği güncel bir içtihat.