DASK Zorunlu Deprem Sigortası: Türkiye'de Ev Sahipleri İçin Tam Rehber

Türkiye'de konut satın alan ya da satan hemen herkes, bir noktada "DASK poliçeniz var mı?" sorusuyla karşılaşır. Tapuda, bankada, hatta elektrik ve su aboneliğinde bu sigorta talep edilir. Peki DASK tam olarak nedir, kimler için zorunludur ve bir deprem sonrasında gerçekten işe yarar mı? Türk hukukunun bu özgün kurumunu, ev sahibi ve alıcıların pratik ihtiyaçlarından hareketle açıklıyoruz.

DASK Nedir ve Hukuki Dayanağı Nedir?

DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumu'nun kısaltmasıdır. 9 Mayıs 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca kurulan kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurumdur. Kurumun temel amacı, binalarda deprem sonucu oluşan maddi zararları karşılamaktır.

Zorunlu deprem sigortası kapsamında deprem, deprem kaynaklı yangın, infilak, dev dalga (tsunami) ve yer kayması nedeniyle oluşan maddi yapısal hasarlar teminat altındadır.

Kanun yürürlüğe girmeden önce bu alanı düzenleyen 587 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 6305 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Kimler DASK Yaptırmak Zorundadır?

6305 sayılı Kanun'un 10. maddesi, zorunlu deprem sigortasına tabi yapıları açıkça saymaktadır:

Zorunlu olanlar:

• 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler (daireler, bağımsız ofisler)
• Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar
• Bu binaların içinde ticarethane, büro veya benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler
• Devlet tarafından yaptırılan veya sağlanan kredi ile inşa edilen meskenler

Zorunluluk kapsamı dışında olanlar:

• 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununa tabi binalar
• Kamu hizmet binaları
• Köy nüfusuna kayıtlı kişilerce köy yerleşik alanlarında inşa edilen binalar
• Tamamı ikamet dışı amaçla kullanılan binalar (örneğin yalnızca depo olarak kullanılan yapılar)

Sigorta yaptırma yükümlülüğü, malikin veya intifa hakkı sahibinin üzerindedir. Poliçe her yıl yenilenmek zorundadır.

Tapu İşlemlerinde DASK Neden Zorunludur?

6305 sayılı Kanun'un 11. maddesi, tapu müdürlüklerine çok önemli bir yükümlülük getirmektedir: Zorunlu deprem sigortasına tabi bağımsız bölümler ve binalarla ilgili tescil işlemleri, geçerli bir DASK poliçesi ibraz edilmeden gerçekleştirilemez.

Bu hüküm pratikte şu anlama gelir:

• Konut alım-satımında tapu devri için DASK poliçesi zorunludur.
• Konut kredisi kullanımında banka, ipotek tesis etmeden önce DASK poliçesini kontrol eder.
• Su ve elektrik aboneliklerinde de bu sigorta aranmaktadır.

Dolayısıyla DASK olmadan ne tapu devredilebilir ne de konut kredisi onaylanabilir.

DASK Teminatları: Ne Kadar Ödeme Yapılır?

6305 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca, zorunlu deprem sigortasına ilişkin azami teminat tutarı her yıl Bakan tarafından belirlenerek Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu tavan tutar, inşaat metrekaresi, binanın yapı türü ve bulunduğu bölgenin deprem riski dikkate alınarak hesaplanır.

Prim hesabında esas alınan faktörler:

• Konutun brüt yüzölçümü
• Binanın yapı türü (betonarme, yığma taş, ahşap vb.)
• Zemin sınıfı ve deprem risk bölgesi
• Binanın yaşı

Kanunun 13. maddesi, zorunlu deprem sigortası kapsamındaki hasarın tazminat ödemesinin, gerekli belgelerin tamamlanmasını ve hasar tespitinin yapılmasını müteakip en geç 30 gün içinde yapılacağını açıkça öngörmektedir.

Önemli bir ayrıntı: DASK, yalnızca yapısal hasarları karşılar. Mobilya, eşya veya kira kaybı gibi binadaki muhteviata ilişkin kayıplar teminat kapsamına girmez; bunlar için ayrı bir ihtiyari deprem sigortası yaptırılabilir.

Yabancı Mülk Sahipleri İçin DASK

Türkiye'de mülk edinen yabancı uyruklu kişiler de DASK yaptırmak zorundadır. Poliçe, yurt içindeki herhangi bir yetkili sigorta şirketinden ya da DASK'ın çevrimiçi platformu üzerinden temin edilebilir. İşlem oldukça hızlıdır; tapu numarası ve kimlik bilgileriyle genellikle birkaç dakika içinde tamamlanır.

Antalya gibi yabancı yatırımcıların yoğun olduğu şehirlerde, mülk devri sırasında alıcının DASK poliçesini hazır tutması standart bir uygulama hâline gelmiştir. Kısa süreliğine Türkiye'de bulunan yabancı alıcılar için bu poliçenin tapudan önce temin edilmesi gerektiğini hatırlatmak isteriz.

DASK Hasar Başvurusu Nasıl Yapılır?

Deprem sonrasında hasar başvurusu için şu adımları izleyin:

1. Güvenli bölgeye çekilin ve acil servisleri arayın.
2. Hasar tespitinden önce yapıya girmeyin; ilave risk oluşturabilir.
3. DASK'ın çağrı merkezini (125) ya da yetkili sigorta şirketini arayarak hasar ihbarında bulunun.
4. Sigorta eksperi hasar tespiti için randevu alır ve yapıyı inceler.
5. Belgelerin tamamlanmasını müteakip en geç 30 gün içinde tazminat ödenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kiracılar DASK yaptırmak zorunda mıdır? Hayır. Yükümlülük maliklere ve intifa hakkı sahiplerine aittir. Kiracılar DASK yaptırmak zorunda değildir; ancak kira sözleşmesinde bu yükümlülüğün maliklere ait olduğunu belirtmek önemlidir.

DASK her yıl yenilenmezse ne olur? Poliçe süresi dolduğunda teminat sona erer. Deprem, yenilenmemiş bir dönemde meydana gelirse tazminat hakkı doğmaz. Ayrıca geçerli DASK poliçesi olmaksızın tapu devri yapılamaz.

Birden fazla dairem varsa her biri için ayrı poliçe mi almalıyım? Evet. Her bağımsız bölüm için ayrı DASK poliçesi gerekmektedir.

DASK, binanın tamamını mı yoksa yalnızca bağımsız bölümü mü kapsar? Zorunlu deprem sigortası bağımsız bölüm bazında düzenlenir; yani sigortalı olan kendi bağımsız bölümünüzdür. Ortak alanlar ve binanın bütünüdür; çeşitli yaklaşımlar mevcut olmakla birlikte, uygulamada bireysel poliçeler taşıyıcı sistem dahil bağımsız bölümün fiziksel hasar teminatını kapsar.

DASK yeterli değilse ek teminat alabilir miyim? Evet. 6305 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca, DASK üst limitini aşan değer için ihtiyari deprem sigortası yaptırılabilir.

Mona Hukuk Nasıl Yardımcı Olabilir?

Türkiye'de mülk alım-satımı sürecinde DASK ve sigorta yükümlülüklerini doğru yönetmek, işlemin sorunsuz ilerlemesi açısından kritik öneme sahiptir. Mona Hukuk olarak, yabancı mülk sahiplerine tapu devri öncesinde ve sonrasında sigorta yükümlülükleri, konut kredisi süreçleri ve mülk hukuku konularında danışmanlık sunmaktayız.

Antalya'da danışmanlık için contact@monahukuk.com adresinden yazabilir ya da +90 (242) 606 14 32 numarasını arayabilirsiniz.