Türkiye'de Elektronik İmza Hukuken Ne Zaman Geçerlidir?

Bir sözleşmeyi çevrimiçi imzaladıysanız, devlet portalına belge yüklediniz ya da dijital bir kod ile bir işlemi onayladıysanız, bir çeşit elektronik imza kullanmışsınızdır. Ancak Türkiye'de her elektronik imza aynı hukuki ağırlığı taşımaz; bu farkı göz ardı etmek, ekranda kusursuz görünen bir sözleşmenin mahkemede geçersiz sayılmasına yol açabilir.

Basit İmza ile Güvenli İmza Arasındaki Temel Fark

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu Türk hukukunda iki ayrı elektronik imza kategorisi tanımlamaktadır.

Temel elektronik imza, kimlik doğrulama amacıyla başka bir veriye eklenen ya da onunla mantıksal bağlantısı bulunan herhangi bir elektronik veridir. Bir e-postaya yazılan isim, taranan imza görseli veya telefona gelen tek kullanımlık kod bu kategoriye girer. Gündelik ilişkilerde kanıt değeri taşıyabilir; ancak ıslak imza ile eşdeğer sayılmaz.

Güvenli elektronik imza ise çok daha katı koşullara bağlıdır. Kanun'un 4. maddesi uyarınca güvenli elektronik imzanın; münhasıran imza sahibine bağlı olması, yalnızca imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli bir oluşturma aracıyla üretilmesi, nitelikli elektronik sertifikaya dayanması ve imzalanan verideki sonraki değişikliklerin tespit edilmesine imkân vermesi gerekir. Bu imza türü Türkiye'deki akredite hizmet sağlayıcıları tarafından genellikle akıllı kart ya da USB token şeklinde kullanıcıya sunulur.

En Önemli Kural: Hukuki Eşdeğerlik

Kanun'un 5. maddesi belirleyici ilkeyi açıkça ortaya koymaktadır: güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Danıştay başta olmak üzere Türk mahkemeleri bu kuralı resmî belgelere, yargısal işlemlere ve idari kararlara ilişkin uyuşmazlıklarda tutarlı biçimde uygulamıştır.

Bu ilke, akredite bir sağlayıcı tarafından usulüne uygun verilmiş güvenli e-imzanın ticari bir sözleşmede tarafları bağlayabileceği, pek çok bağlamda vekaletname düzenlenmesine olanak tanıyabileceği ve iş ya da kira sözleşmelerinde kanunun öngördüğü yazılılık koşulunu karşılayabileceği anlamına gelir.

Elektronik İmzanın Geçersiz Kaldığı İşlemler

5. maddenin ikinci fıkrası bu genel kuralın açık istisnalarını saymaktadır. Güvenli elektronik imza aşağıdaki durumlarda kullanılamaz:

• Kanunun resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler. Bu kategori oldukça geniştir: tapu müdürlüğü önünde yapılması gereken taşınmaz alım satımları, tapuya tescil, noterden düzenleme şeklindeki vasiyetnameler ve miras sözleşmeleri, evlilik bu kapsamdadır.
• Banka teminat mektupları.
• Türkiye'de yerleşik sigorta şirketleri tarafından düzenlenen kefalet senetleri.

Antalya'da bir daire satın almak istiyorsanız yalnızca elektronik ortamda imzaladığınız bir sözleşme —platform ne kadar güvenli olursa olsun— mülkiyeti size devretmez. Tapu sicilindeki resmi işlem zorunludur; bunun için ya bizzat orada bulunmanız ya da noterde düzenlenmiş bir vekaletname kullanmanız gerekir.

Türkiye'de Geçerli Sertifika Nasıl Edinilir

Güvenli e-imzanın temelindeki sertifika, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) denetiminde faaliyet gösteren akredite elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından alınır. Bu sağlayıcılar genellikle bir ila üç yıl geçerli olan akıllı kart tabanlı sertifikalar verir; süre dolduğunda yenilenmesi gerekir.

Geçerlilik süresi sona ermiş ya da iptal durumu doğrulanamayan bir sertifika, hukuken etkin bir imza üretemez. Türk mahkemeleri, e-imza sertifika sorgusunun hata döndürdüğü dilekçeleri imzasız belge gibi değerlendirerek reddetmiştir. Elektronik imzalı bir belgeye güvenmeden önce sertifika durumunu kontrol etmek bu nedenle zorunlu bir adımdır.

Şirketler ve kamu kurumları için 2021 yılında Elektronik İmza Kanunu'na eklenen elektronik mühür (elektronik mühür), tüzel kişilere yönelik benzer bir araçtır. Belgenin veya verinin hangi kurumdan geldiğini ve içeriğin değiştirilmediğini garanti eden elektronik mühür, fiziksel mühürle aynı hukuki niteliği taşır; e-Fatura, otomatik iş akışları ve e-devlet süreçlerinde yaygın biçimde kullanılmaktadır. Şirketiniz yazılım sözleşmeleri gibi sıklıkla belge imzalıyorsa yazılım emanet sözleşmeleri ile ilgili haklarınızı da incelemenizi öneririz.

Yabancı Elektronik Sertifikaların Türkiye'deki Durumu

Yabancı ülke sertifika hizmet sağlayıcılarının verdiği elektronik sertifikaların hukuki sonuçları öncelikle uluslararası anlaşmalar çerçevesinde belirlenir. Anlaşma yoksa, Türk akredite bir sağlayıcının yabancı sertifikayı kabul etmesi halinde bu sertifika nitelikli sayılır ve Türk sağlayıcı da doğacak zararlardan sorumlu olur.

Sınır ötesi işlemler yürüten işletmeler için bu durum önemlidir: AB menşeli eIDAS nitelikli imzasının Türk hukuku kapsamında otomatik olarak tanınacağını varsaymak güvenli değildir. Türkiye'yi ilgilendiren bir işlemde yabancı sertifikaya dayanmadan önce tanınma durumunun doğrulanması şiddetle tavsiye edilir. Şirketinizin dijital altyapısı hakkında daha fazla bilgi almak için bulut hizmet sağlayıcılarının KVKK yükümlülükleri konusunu da inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Ticari bir sözleşmeyi elektronik imzayla imzalayabilir miyim?

Evet — Türkiye'de akredite bir sağlayıcıdan aldığınız güvenli elektronik imzayla. Basit elektronik imza (yazılı isim veya taranmış belge) kanıt değeri taşısa da ıslak imzayla otomatik eşdeğer sayılmaz; değerli ya da uzun vadeli ticari sözleşmelerde güvenli e-imza tercih edilmelidir.

S: Kira sözleşmesi elektronik imzayla geçerli olur mu?

Konut ve iş yeri kiralamalarında kanun yazılı şekil şartı öngörür; güvenli elektronik imza bu şartı karşılar. Ancak Antalya'daki uygulamada kira sözleşmeleri çoğunlukla kâğıt ortamında imzalandığından tarafların dijital formatta anlaşması önceden netleştirilmelidir.

S: Taşınmaz satışında elektronik imza yeterli mi?

Hayır. Türkiye'de taşınmaz satışının tapu sicil müdürlüğü önünde yapılması zorunludur. Satış vaadi sözleşmesi elektronik imzayla düzenlenebilse de asıl tapu devri resmi prosedür gerektirmektedir.

S: Yabancı e-imzam Türkiye'de kabul edilir mi?

Bu durum, sağlayıcının bulunduğu ülke ile Türkiye arasındaki uluslararası anlaşmaya ya da bir Türk akredite sağlayıcının ilgili yabancı sertifikayı tanıyıp tanımadığına bağlıdır. Tereddüt durumunda Türkiye'de akredite bir sağlayıcıdan alınan sertifikayla imzalamak en güvenli seçenektir.

S: Kişisel verilere ilişkin belgelerde elektronik imza kullanabilir miyim?

Evet, KVKK kapsamındaki sözleşmeler ve açık rıza belgeleri de dahil olmak üzere çoğu kişisel veri belgesi güvenli e-imzayla düzenlenebilir. Bununla birlikte veri ihlali bildirim süreçleri gibi spesifik yükümlülüklerin mevzuata uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Mona Hukuk Nasıl Yardımcı Olabilir

Belirli bir işlemin elektronik imzayla yapılıp yapılamayacağı ya da hangi imza türünün gerektiği her zaman açık değildir. Mona Hukuk olarak Antalya'daki ekibimiz, dijital sözleşmelerin geçerliliği, sınır ötesi imza tanıma ve noter ya da tapu sicil müdürlüğü süreçleri konularında işletmelere ve bireysel danışanlara hukuki destek sunmaktadır.

Antalya'da bir danışmanlık için contact@monahukuk.com adresinden bize yazabilir veya +90 (242) 606 14 32 numarasından arayabilirsiniz.