Türkiye'de Mal Rejimi Sözleşmesi: Yabancılar için Rehber

Türkiye'de evlenen ya da burada mülk sahibi olan çiftler için evlilik sırasında ve sonrasında kimin neye sahip olduğu sorusu, başından beri önem taşır. Türk hukukunda her evli çift için otomatik olarak uygulanan bir yasal mal rejimi vardır; anlaşmazlık çıktığında bu rejim varlıklarınızı doğrudan etkiler. Yabancı uyruklu kişiler çoğu zaman kendi ülkelerindeki kurallardan farklı beklentilerle gelir. Mal rejimi sözleşmesi, bu konuyu uyuşmazlık doğmadan önce kendi iradenizle belirlemenize olanak tanır.

Türkiye'deki Yasal Mal Rejimi

Herhangi bir sözleşme yapılmamışsa Türk Medeni Kanunu, evli çiftlere kendiliğinden "edinilmiş mallara katılma" rejimini uygular. Bu rejime göre evlilik süresince elde edilen gelirler, birlikte satın alınan mülkler ve biriktirilen tasarruflar ortak kazanım sayılır. Boşanmada her eş, diğerinin edinilmiş mallarından pay alma hakkına sahiptir.

Bölünmeye tabi olmayan mallar ise evlilikten önce sahip olunan varlıklar ile evlilik süresinde miras veya bağış yoluyla edinilen mallardır; bunlar sahibinin kişisel malı olmaya devam eder. Ne var ki bu sınırlar bulanıklaşabilir: kişisel fonlar ortak mallara yatırılır ya da bu malların bakımı için kullanılırsa sonradan hangi bölümün kişisel, hangi bölümün ortak olduğu tartışılabilir. Antalya'da veya Türkiye'nin herhangi bir yerinde mülkünüz varsa ve sözleşmesiz evleniyorsanız, bu kurallar otomatik olarak sizin için geçerli olur.

Mal Rejimi Sözleşmesi Size Ne Sağlar?

Mal rejimi sözleşmesi, kendi koşullarınıza uyan farklı bir düzenleme seçmenizi sağlar. Türkiye'deki yabancı çiftler arasında en yaygın tercih "mal ayrılığı" rejimidir: her eş kazandıklarının ve sahip olduklarının sahibi olmaya devam eder, boşanmada herhangi bir paylaşım yapılmaz. Bu düzenleme girişimciler, ticari çıkarları olan profesyoneller ve evliliğe kayda değer bir servetle girenler için özellikle cazip olabilir.

Sözleşme evlilikten önce ya da evlilik süresince herhangi bir anda yapılabilir. Düğünden önce — ya da Türkiye'de büyük bir yatırım yapmadan önce — imzalanması kuvvetle tavsiye edilir; bu sayede kapsamı konusunda herhangi bir belirsizlik kalmaz. Sözleşme olmaksızın Türk mahkemelerinin mal bölüşümünü nasıl yaptığı hakkında bilgi için yabancı eşlerin boşanmasında mal paylaşımı başlıklı rehberimize bakabilirsiniz.

Seçilebilecek Mal Rejimleri

Türk hukuku dört mal rejimi seçeneği sunar:

• Edinilmiş mallara katılma — yasal rejim; evlilik süresince edinilen mallar boşanmada paylaşılır.
• Mal ayrılığı — her eş sahip olduklarını ve kazandıklarını kendine saklar; boşanmada paylaşım yoktur.
• Paylaşmalı mal ayrılığı — evlilik süresince mallar ayrı kalır; ancak dağılma anında hakkaniyet gerektiriyorsa mahkeme paylaşmaya hükmedebilir.
• Mal ortaklığı — hemen her şey ortak mülktür; nadiren tercih edilmekle birlikte hukuki olarak seçilebilir.

Doğru seçim, finansal profilinize, Türkiye'deki ve yurt dışındaki varlıklarınıza ve aile planlarınıza göre değişir. Bir aile hukuku avukatı her seçeneğin sonuçlarını sizin özel durumunuza göre açıklayabilir.

Şekil Şartları ve Prosedür

Mal rejimi sözleşmesinin geçerli olabilmesi için Türk hukukunun öngördüğü resmi şekle uyulması zorunludur. Sözleşme, "resmi şekilde düzenleme" biçiminde, yani noter önünde yapılmalıdır; her iki tarafın şahsen notere gelmesi ve sözleşmenin noter tarafından düzenlenmesi ya da onaylanması gerekmektedir. İki taraf arasında imzalanmış basit bir yazılı belgenin hukuki geçerliliği yoktur.

Bunun yanı sıra evlilik anında nüfus müdürlüğüne seçilen mal rejimini beyan ederek evlilik kütüğüne işletmek de mümkündür.

Türkiye dışındayken sözleşme yapmak istiyorsanız, kendi ülkenizdeki noter önünde imzalamanız genellikle mümkündür; ancak bu belgenin Türk hukukunun aradığı şekil şartlarını karşılaması ve Türkiye'de kullanılmak üzere gerektiğinde apostille gibi tasdik işlemlerinden geçirilmesi gerekir. Yurt dışında düzenlenen bir sözleşmeye dayanmadan önce mutlaka Türk hukuku açısından tavsiye alın.

Sözleşmenin Geçersiz Kılabileceği Durumlar

Mal rejimi sözleşmesinin sınırları vardır. Nafaka veya iştirak nafakası hakkından feragat edilmesini, eşin temel hukuki korumalarının kısıtlanmasını ya da Türk kamu düzeninin çiğnenmesini öngören maddeler geçersizdir; mahkeme bu tür hükümleri devre dışı bırakır, sözleşmenin geri kalanı ise genellikle ayakta kalır.

Miras ve bağış yoluyla edinilen mallar da sözleşmeden bağımsız olarak kişisel mal sayılmaya devam eder; bunlar Türk hukuku uyarınca zaten sahibinin malıdır. Son olarak, sözleşme yalnızca Türkiye'deki mal rejimini kapsar; başka ülkelerdeki varlıklarınız için o ülkelerin kurallarının nasıl işlediğini ayrıca öğrenmeniz gerekir. Boşanma sürecinde yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de nasıl tanındığı konusunda uluslararası boşanmanın Türkiye'de tanıma ve tenfizi makalemize göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Evlendikten sonra mal rejimi sözleşmesi yapılabilir mi?

Evet. Türk hukuku, çiftlerin evlilik süresince noter önünde yeni bir sözleşme düzenleyerek mal rejimini değiştirmesine olanak tanır. Yeni rejim, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren geçerli olur.

S: Yurt dışında yapılan mal rejimi sözleşmesi Türkiye'de geçerli midir?

Türk hukukunun şekil şartlarını karşılaması ve usulüne uygun tasdik edilmesi (genellikle apostille) koşuluyla geçerli olabilir. Sözleşmenin içeriği Türk hukukunun emredici kurallarıyla çelişmemelidir. Yurt dışında düzenlenmiş bir sözleşmeye Türkiye'deki mal varlıklarınız için dayanmadan önce mutlaka hukuki tavsiye alın.

S: İkimiz de yabancı uyruklu ve Antalya'da yaşıyoruz; hangi ülkenin hukuku mal rejimimize uygulanır?

Türk Milletlerarası Özel Hukuku (MÖHUK) uyarınca uygulanacak hukuk, uyruluğunuza ve mutad meskeninize (yaşadığınız yere) göre belirlenir. Türkiye'de ikamet ediyorsanız, buradaki mallar bakımından Türk hukuku uygulanabilir. Bu nedenle Türkiye'de mülk satın almadan önce bir Antalya aile hukuku avukatından tavsiye almanız büyük önem taşır.

S: Sözleşmeye Antalya'daki belirli bir mülkü dahil edebilir miyiz?

Evet, Türkiye'deki mülkünüzü sözleşmede ele alabilirsiniz. Ancak aile konutuna Türk hukuku tarafından seçilen mal rejiminden bağımsız olarak özel bir koruma statüsü tanındığını unutmayın. Bir aile hukuku avukatı, bu konuyu özel durumunuza göre nasıl ele alacağınızı size açıklayabilir.

Mona Hukuk Nasıl Yardımcı Olabilir?

Antalya merkezli aile hukuku ekibimiz, yabancı uyruklu müvekkillere Türkiye'deki evlilik malları hukuku konusunda kapsamlı danışmanlık hizmeti sunmaktadır; doğru rejimi seçmekten sözleşmenin hazırlanmasına, yurt dışında düzenlenen sözleşmelerin tasdik edilmesinden boşanma sürecindeki mülkiyet uyuşmazlıklarına kadar her aşamada yanınızdayız.

Antalya'da bir danışmanlık için info@monahukuk.com adresinden bize yazabilir veya +90 (242) 606 14 32 numarasından arayabilirsiniz.