Türkiye'de Miras Kalan Araç ve Banka Hesabı Nasıl Devredilir

Türkiye'de bir yakınınızı kaybettiğinizde, pratikte en sık karşılaşılan iki soru şunlardır: Mirasa kalan araç nasıl devredilir? Ve banka hesaplarına nasıl ulaşılır? Her iki süreç de miras hukukunun parçasıdır; ancak işleyiş bakımından farklı adımlar gerektirir. Doğru belgeler olmadan bankalar ve trafik tescil müdürlükleri hiçbir işlem yapmaz.

Türk Hukukunda Mirasın Kendiliğinden Kazanılması

Türk Medeni Kanunu'nun 575. maddesi uyarınca miras, miras bırakanın ölümüyle açılır. Kanunun 599. maddesi ise mirasçıların, ölüm anından itibaren terekedeki tüm hak ve borçları bir bütün olarak kanun gereği kazandığını düzenler. Yani bir araç ya da banka hesabı üzerindeki mülkiyet hakkı, mirasçılara ayrı bir devir işlemine gerek kalmaksızın kendiliğinden geçer.

Ne var ki bankalar ve resmi kurumlar için bu yeterli değildir. Harekete geçebilmeleri için mirasçı olduğunuzu kanıtlayan belgeye ve vergi yükümlülüklerinin yerine getirildiğine dair onaya ihtiyaç duyarlar. Her şey tek bir belgeden başlar: veraset ilamı.

Veraset İlamı Nasıl Alınır?

Veraset ilamı; mirasçıların kimler olduğunu ve her birinin miras payını resmî olarak belgeleyen noter ya da mahkeme belgesdir. Türkiye'de bu belgeyi sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alabilirsiniz. Noter yolu genellikle daha hızlıdır.

Yabancı uyruklular için ek belge gerekebilir: pasaport, doğum belgesi ya da yurt dışında düzenlenmiş ölüm belgesi gibi evrakların Türkçeye tercüme ettirilerek apostil şerhi alınması zorunludur.

Konu hakkında ayrıntılı bilgi için yabancı mirasçılar için veraset ilamı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Miras Kalan Aracın Devredilmesi

Türkiye'de araçlar ulusal trafik siciline kayıtlıdır. Araç sahibinin ölümüyle birlikte araç mirasçıların ortak mülkiyetine geçer; ancak tescilde otomatik bir değişiklik olmaz. Bu değişikliği siz başlatmanız gerekir.

Süreç şu şekilde işler: Önce veraset ilamı ve aracın tescil belgesi bir araya getirilir. Ardından tüm mirasçılar aracın akıbeti konusunda ortak bir karar alır: Aracı tek bir mirasçıya devretmek, satmak ya da satış bedelini paylaşmak. Mirasçıların anlaşması halinde noterde bir devir sözleşmesi düzenlenir; ardından il trafik tescil müdürlüğüne başvurularak araç yeni adına tescil ettirilir.

Önemli bir kural: Türk Medeni Kanunu uyarınca miras paylaşılana kadar tüm mirasçılar araç üzerinde elbirliği mülkiyeti çerçevesinde hak sahibidir. Tek bir mirasçı, diğerlerinin rızası olmadan aracı devredemez veya satamaz. Anlaşmazlık halinde herhangi bir mirasçı sulh hukuk mahkemesine başvurarak terekenin taksimini talep edebilir.

Ayrıca şunu da göz önünde bulundurun: Türkiye'de zorunlu trafik sigortasının geçerli olması zorunludur. Miras bırakanın poliçesi sona ermiş ya da sona ermek üzereyse, araç kullanılmadan önce mirasçılar adına yenilenmesi gerekir.

Miras Kalan Banka Hesaplarına Erişim

Bankalar, hesap sahibinin ölümünü öğrendiklerinde hesabı bloke eder. Mirasçıların hesaptaki paraya ulaşabilmesi için genellikle iki belge istenir:

• Veraset ilamı
• Vergi dairesinden alınan, mirasçılara ödeme yapılmasında sakınca bulunmadığını belirten yazı

İkinci belge kritik önem taşır. Yargıtay kararlarında da teyit edildiği üzere, bankalar yalnızca veraset ilamına dayanarak ödeme yapamaz; vergi dairesinin onayı zorunludur. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmeden bu yazıyı almak mümkün değildir.

Birden fazla mirasçı varsa banka hesabı, terekenin ayrılmaz bir parçasıdır. Tek bir mirasçı, diğerlerinin rızası olmadan hesabın tamamını çekemez. Anlaşmazlık halinde mahkeme yoluyla terekenin taksimi talep edilebilir.

Türkiye'de veraset ve intikal vergisi rehberimiz vergi yükümlülüklerini ayrıntılı biçimde ele almaktadır.

Mirasçılar Anlaşamazsa Ne Olur?

Mirasçılar arasındaki anlaşmazlıklar oldukça yaygındır; özellikle bazı mirasçılar yurt dışında yaşıyorsa ya da tereke üzerindeki varlıklar fiilen başkası tarafından kullanılıyorsa. Türk hukukunda bu durumun çözümü tereke taksimi davasıdır. Mirasçılar noterde hazırlanan bir taksim sözleşmesiyle anlaşabilir ya da herhangi biri sulh hukuk mahkemesinde taksim davası açabilir.

Anlaşmazlık sürecinde araçların sigortalanması, hesaplardaki paranın korunması gibi acil tedbirler için mahkeme bir tereke kayyımı atayabilir. Konu hakkında daha fazla bilgi için Türkiye'de tereke kayyımı atanması başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.

Antalya'da yabancı mirasçıların taraf olduğu davalar sıkça görülmektedir. Bununla birlikte, ülkede fiziken bulunmayan yabancı mirasçılar için bu süreç hukuki destek olmaksızın oldukça güç olabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Bir mirasçı diğerlerinin rızası olmadan aracı devredebilir mi?

Hayır. Tereke paylaşılmadıkça araç tüm mirasçıların elbirliği mülkiyetindedir. Devir için tüm mirasçıların onayı zorunludur. Anlaşmazlık halinde herhangi biri sulh hukuk mahkemesine başvurabilir.

S: Araç devir işlemi ne kadar sürer?

Mirasçılar arasında uyum varsa ve belgeler eksiksizse, veraset ilamından itibaren birkaç hafta içinde işlem tamamlanabilir. Yurt dışında yaşayan mirasçılar ya da anlaşmazlıklar süreci uzatır.

S: Banka, hesap bakiyesini yalnızca bir mirasçıya ödeyebilir mi?

Hayır; diğer mirasçıların yazılı rızası ya da mahkeme kararı olmadan hesap bakiyesinin tamamını çekmek mümkün değildir.

S: Miras bırakanın araç kredisi devam ediyorsa ne olur?

Borçlar da terekenin parçasıdır. Mirası kabul eden mirasçılar, borçları da üstlenmiş olur. Araç değerinin borcu karşılamaması durumunda mirasın reddi seçeneği değerlendirilebilir.

S: Türkiye'ye bizzat gelmem şart mı?

Hayır. Yurt dışında düzenlenmiş ve apostil onaylı bir vekaletname ile Türk avukatınız tüm işlemleri sizin adınıza yürütebilir.

Mona Hukuk Nasıl Yardımcı Olabilir

Mona Hukuk olarak Antalya'da ve Türkiye genelinde yabancı mirasçılara veraset ilamı alımından tereke taksim davalarına, araç devirlerinden banka hesaplarının çözüme kavuşturulmasına kadar her aşamada rehberlik ediyoruz.

Antalya'da bir danışmanlık için contact@monahukuk.com adresinden bize yazabilir veya +90 (242) 606 14 32 numarasından arayabilirsiniz.